FANDOM


Ciechanów – miasto w województwie mazowieckim, siedziba powiatu ciechanowskiego.

W latach 1975-1998 miasto było stolicą województwa ciechanowskiego. Położone jest ok. 100 km na północ od Warszawy, nad rzeką Łydynią. Ma powierzchnię 32,51 km². Według danych z 30 czerwca 2005, liczyło 46 112 mieszkańców.

GeografiaEdytuj

Ciechanów leży w Wysoczyźnie Ciechanowskiej, w środkowej części Niziny Północnomazowieckiej. Wysoczyzna Ciechanowska stanowi falistą równinę urozmaiconą ostańcami wzgórz morenowych i kemów (wys. do 157 m), rozcięta dolinami dopływów Narwi i Wkry. Region ma charakter typowo rolniczy.

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002, Ciechanów ma obszar 32,51 km², w tym:

  • użytki rolne: 58%
  • użytki leśne: 3%

Miasto stanowi 3,06% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Dane z 30 czerwca 2005:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 46 112 100 24 124 52,3 21 988 47,7
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1418,4 742,0 676,3

Według danych z roku 2002, średni dochód na mieszkańca wynosił 1284,08 zł.

Historia Edytuj

Geneza nazwy miasta Edytuj

Według legendy założycielem Ciechanowa był Ciechan, który w prasłowiańskich czasach szukał dogodnego miejsca na założenie rodziny. Trafił na dobrze usytuowany wzgórek wśród rozległych, pełnych grubego zwierza borów, otoczony z trzech stron rozlewiskami rzeki i urodzajnymi glebami. Zbudował na nim szałas i spłodził ze swoją żoną Dobrogniewą dziesięciu synów, z którymi, gdy dorośli, wzniósł drewniany, obszerny gród.

Do XIV wiekuEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów do XIV wieku.

Na przełomie VI/VII wieku ukształtowało się ciechanowskie państwo plemienne zajmujące tereny wydzielane przez zachodnie lasy w okolicy Żuromina, od północy pogranicze pruskie, od wschodu Puszcza Kurpiowska oraz lasy na południu w rejonie rzek Wisły, Wkry i Narwi. Prawdopodobnie w X wieku wchodzi w skład monarchii piastowskiej.

Historycy podają, że w Ciechanowie, w miejscu gdzie dziś stoi kościół farny, w czasach pogańskich stał gród warowny oraz świątynia Swarożyca, a pobliska góra zwana dziś Farską, nosiła wówczas nazwę Góry Swarożyca, lub po prostu Swarskiej Góry. Gród posiadał obsadę zbrojną szacowaną na ok. 3 tys. zbrojnych [1]. Prawdopodobnie pod Ciechanowem został stłumiony "bunt Miecława" mający związek z reakcją pogańską, wydarzenie znane również jako pacyfikacja Mazowsza. Pierwsza wzmianka o osadzie pochodzi z 1065 r. z dokumentu mogileńskiego wydanego przez Bolesława Szczodrego w którym to nadaje ziemie Kościołowi[2]. W XII w. gród był wielokrotnie najeżdżany przez Pomorzan, Prusów i Jaćwingów, Litwinów, a później przez Zakon Krzyżacki. Stanowił jeden z najważniejszych ośrodków obronnych na północnym Mazowszu. O znaczeniu ówczesnego Ciechanowa świadczy skupienie wokół miasta skarbów wczesnośredniowiecznych. Ciechanowskie skupisko skarbów liczy łącznie 16 znalezisk.

Ciechanów przez cały czas był siedzibą kasztelanii (potwierdzone w połowie XIII wieku). Listę kasztelanów rozpoczyna w aktach w 1254. Rethiborius Castellanus de Techanow (Racibor, Kasztelan Ciechanowa). W 1266 r. książę czerski Konrad II nadał Ciechanowowi prawa miejskie [3].

W czasach rozdrobnienia dzielnicowego Ciechanów staje się osobnym księstwem, którego książęta nosili tytuł: dominus et heres lub dominus et princeps Ciechanoviensis). Pierwszym Piastem noszącym ten tytuł był Kazimierz I 1329-1355) syn Trojdena I (1284/86-1341). Po śmierci Kazimierza I władzę obejmuje jego brat Siemowit III zwany Starszym (1326 - 16 VI 1381).

XV wiekEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w XV wieku.

Pomyślny okres dla miasta trwał od XIV do XVI w. W tym czasie liczba mieszkańców sięgnęła 5 tys. Kupcy ciechanowscy handlowali nawet z odległymi miastami, odbywały się wielkie targi i zjazdy rycerstwa. Pod koniec XIV w., na mokradłach Łydyni książę Siemowit III Starszy, rozpoczął budowę zamku. Jego syn Janusz I sprowadził do Ciechanowa zakon augustianów, którzy rozpoczęli w połowie XV w. budowę kościoła i klasztoru (obecnie kościół św. Tekli)

XVI wiekEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w XVI wieku.

W 1526 r. po śmierci ostatnich książąt mazowieckich Ciechanów włączono do Korony. Miasto i okolice zostały przekazane jako wiano ślubne królowej Bonie, która przyczyniła się znacznie do rozwoju miasta.

W 1559 r. spisano w Ciechanowie prawo bartne po raz pierwszy w Polsce jako samodzielny dokument. Obejmowało ono starostwa przasnyskie oraz ciechanowskie.

XVII wiekEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w XVII wieku.

Wraz z wiekiem XVII nastąpił powolny upadek miasta, spowodowany najazdami szwedzkimi i pożarami. Ciechanów długo nie mógł powrócić do dawnej świetności.

XVIII wiekEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w XVIII wieku.

Po II rozbiorze Polski Sejm Rzeczypospolitej podniósł miasta do rangi stolicy województwa. Po III rozbiorze Ciechanów stał się prowincjonalnym miastem w powiecie przasnyskim.

Okres zaborówEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów pod zaborami.

W 1806 r. podczas kampanii Napoleona na Mazowszu miasto zostało ograbione i zniszczone. W XIX w. ludność Ciechanowa aktywnie wspierała dążenia niepodległościowe. W okolicy toczyło się wiele walk powstańczych. Pod koniec XIX w. nastąpiło ożywienie gospodarcze. W 1864 r. zbudowano tu pierwszy na Mazowszu browar parowy. Trzy lata później Ciechanów stał się miastem powiatowym. W 1877 r. dotarła tu Kolej Nadwiślańska, a w 1882 r. wybudowano cukrownię.

I wojna światowaEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w okresie I wojny światowej.

Wybuch I wojny światowej i kilkakrotne zniszczenie, zahamowały rozwój miasta. W 1915 r. pod Ciechanowem przebiegała linia frontu niemiecko-rosyjskiego.

Okres międzywojennyEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w okresie międzywojennym.

Ważną rolę odegrał Ciechanów w okresie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. podczas bitwy nad Wkrą. Miasto stanowiło ważny punkt obrony bolszewickiej (mieścił się tu sztab korpusu). Wypad 203 pułku ułanów 15 sierpnia 1920 r. doprowadził do zajęcia, rozbicia sztabu i zniszczenia głównego ośrodka łączności, co stworzyło dogodne warunki do działań 5 armii gen. W. Sikorskiego i rozpoczęcia ofensywy znad Wieprza.

Wraz z odzyskaniem niepodległości, mimo trudności i kryzysów, przystąpiono do odrabiania zacofania narosłego w okresie niewoli. Nastąpiło ożywienie gospodarcze, rozpoczęto realizację długofalowych planów rozwojowych. Szczególnie wiele uczyniono w zakresie oświaty i kultury, tworząc powszechnie akceptowany wzorzec kultury regionalnej. Ciechanów nadal pełnił funkcje powiatowe w obrębie woj. warszawskiego, a jego ludność wzrosła w latach 1921-1938 z 12 tys. do 15,5 tys. osób. Należy też podkreślić rolę, jaką w życiu miasta odgrywał 11 Pułk Ułanów Legionowych im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego.

II wojna światowaEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w okresie II wojny światowej.

Z 3 na 4 września 1939 r. miasto zostało zajęte przez Niemców. Ciechanów został wcielony do Rzeszy i przemianowany na niem. Zichenau jako stolica Rejencji Ciechanowskiej. Rozpoczęła się eksterminacja ludności polskiej i żydowskiej. Zbudowano 3 obozy pracy, tysiące mieszkańców miasta wywieziono lub rozstrzelano. W mieście stacjonowało komando SS (skierowane m.in. do Jedwabnego).

Z okupantem walczyły tu odziały Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Batalionów Chłopskich i Armii Ludowej. 17 stycznia 1945 r. Ciechanów został zdobyty przez oddziały Armii Czerwonej z II Frontu Białoruskiego. Dzień wcześniej, w nocy z 15 na 16 stycznia, hitlerowcy aresztowali i rozstrzelali ok. 100 mężczyzn, których podejrzewali o współpracę z podziemiem.

PRLEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów w okresie PRL-u.

Po wojnie nastąpił szybki rozwój miasta. W latach 60. XX w. zbudowano kilka filii zakładów przemysłowych z Warszawy. Najlepszym okresem były lata po 1975 r., kiedy Ciechanów był stolicą województwa ciechanowskiego.

Lata 90. XX wiekuEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów pod koniec XX wieku.

Po 1989 r. miasto dotknęła fala bezrobocia. W 1998 Ciechanów stał się miastem powiatowym.

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Ciechanów współczesny.

ZabytkiEdytuj

  • Zamek Książąt Mazowieckich z XIV wieku – ruiny.
  • Farska Góra – grodzisko z XI (VII) w., na górze neogotycka dzwonnica (1889).
  • Kościół Farny (XVI w.)
  • Cmentarz rzymskokatolicki przy ul. Płońskiej – założony na początku XIX w., z licznymi starymi, zabytkowymi grobami
  • Cmentarz żydowski – założony pod koniec XIX w.
  • Średniowieczny układ urbanistyczny (z rynkiem i trójkątnym placem przedlokacyjnym)
  • Kościół poaugustiański (XVI w.) i budynek d. klasztoru (XVII w.)
  • Ratusz (XIX w.)

Zabytki nieistniejąceEdytuj

  • kościół św. Małgorzaty - gotycki, murowany, wzmiankowany ok. 1427 r. Remontowany w 1678 r. Od poł XVIII w. w ruinie. Rozbiórki dokonali Prusacy - po 1797 r. (lokalizacja: skrzyżowanie obecnych ulic Kilińskigo i 17-go Stycznia)
  • kościół św. Ducha - murowany, na planie kwadratu, jednonawowy - erygowany w 1533 r., remontowany w latach 1632-74. W XVIII w. w ruinie. Rozebrany po 1797 r. (lokalizacja: posesja Ropelewskich przy ul. Warszawskiej 25)
  • kościół św. Piotra - wzmiankowany w 1598 r. jako najstarsza świątynia parafialna (XII w.?) Drewniany, jednonawowy o czerech oknach. W ruinie od XVIII w. Rozebrany na pocz. wieku XIX. (lokalizacja: posesja Lenca przy ul. Augustiańskiej, róg Orylskiej)

PrzemysłEdytuj

Lupa2
Zobacz więcej w artykule: Przemysł.

Niektóre zakłady przemysłowe:

  • Zakład Produkcji Papieru Higienicznego "Delitissue"
  • Fabryka Narzędzi Fanar
  • Drukarnia "Bauer"
  • Ciechanowskie Zakłady Drobiarskie CEDROB SA
  • PWP "Gryf" – drukarnia
  • Zakład Produkcji Systemów Kominowych "JAWAR"
  • Fabryka kół zębatych LUKA
  • Browar Ciechan

Organizacje pozarządowe - gospodarczeEdytuj

  • Mazowiecka Izba Gospodarcza
  • Zrzeszenie Prywatnego Handlu i Usług
  • Regionalny Ośrodek EFS
  • Stowarzyszenie Księgowych w Polsce - Oddział terenowy w Ciechanowie

HandelEdytuj

W Ciechanowie znajdują się następujące obiekty handlowe:

Centra i ulice handlowe Supermarkety Supermarkety budowlano-dekoracyjne
  • Lewiatan (Panorama)
  • Carrefour (2)
  • Markpol (Galeria Mrówka)
  • Biedronka (2)
  • Twój Sklep
  • Przy Farze
  • Gram (2)
  • Kaufland
  • Farbex
  • Glazura Królewska
  • Mrówka
  • Fanar
  • Tomax
Sklepy typu cash and carry Markety elektroniczne Place handlowe
  • Eldom
  • Avans
  • Neonet
  • rynek przy ul.Płońskiej (wtorek i piątek)
  • bazar Bloki (sobota)
  • giełda samochodowa (sobota)

TransportEdytuj

Transport drogowyEdytuj

Przez Ciechanów przebiegają:

  • droga krajowa 50
  • droga krajowa 60
  • droga wojewódzka 615
  • droga wojewódzka 616
  • droga wojewódzka 617

Transport kolejowyEdytuj

Nauka i oświata Edytuj

Uczelnie wyższe Edytuj

Szkoły pomaturalne i policealne Edytuj

Zobacz też: Przedszkola, Szkoły podstawowe, Gimnazja, Szkoły ponadpodstawowe, Szkoły artystyczne

Kościoły Edytuj

W Ciechanowie działają cztery parafie rzymskokatolickie i jedna wspólnota o charakterze ewangelicznym:

Parafie rzymskokatolickie Edytuj

Wspólnoty ewangeliczne Edytuj

Inne wyznania chrześcijańskie Edytuj

Kultura Edytuj

Imprezy cykliczne Edytuj

Organizacje artystyczneEdytuj

MediaEdytuj

PrasaEdytuj

RadioEdytuj

Portale internetoweEdytuj

  • Portal internetowy www.CiechanowOnline.pl
  • Portal internetowy eCiechanów.pl

Sport i rekreacja Edytuj

Baza sportowo-rekreacyjna Edytuj

  1. hala sportowa przy ulicy Józefa Ignacego Kraszewskiego 8 im. Ireneusza Palińskiego
  2. hala widowiskowo-sportowa przy ul. 17 Stycznia 60C
  3. hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 3
  4. hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 4
  5. hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 7

Kluby sportowe Edytuj

Sport wyczynowy Edytuj

Piłka ręczna – I liga,
Koszykówka – III liga,
Tenis stołowy – III liga,
Kolarstwo
Piłka nożna – IV liga,
Podnoszenie ciężarów – I liga,
Pływanie
Taekwondo
Taekwon-Do WTF
Kick-boxing
Brydż sportowy
Biegi lekkoatletyczne
Szachy
Jeździectwo

Sport szkolny Edytuj

  • Uczniowski Klub Sportowy „Krasiniak”
  • Uczniowski Klub Sportowy „Jedynka”
  • Szkolny Klub Sportowy „Trójka”
  • Uczniowski Klub Sportowy „Olimpikus”
  • Uczniowski Klub Sportowy „Atak”
  • Uczniowski Klub Sportowy „Maraton”
  • Uczniowski Klub Sportowy „Nike”
  • Uczniowski Klub Sportowy „Spring”

Polityka Edytuj

Władze miasta Edytuj

Rada Miasta Edytuj

Zdzisław Dąbrowski
Ewa Kaczyńska
Zenon Stańczak
Józef Borkowski
Agnieszka Bukowska
Andrzej Czyżewski
Grażyna Derbin
Wojciech Gesek
Wojciech Jagodziński
Tomasz Kałużyński
Stanisław Kęsik
Elżbieta Latko
Krzysztof Leszczyński
Tadeusz Lewandowski
Krzysztof Łyziński
Barbara Piasecka
Paweł Rabczewski
Andrzej Rolbiecki
Mariusz Stawicki

Baza noclegowa Edytuj

Na terenie miasta Edytuj

Okolice Edytuj

  • Hotel Parkowa (Opinogóra)
  • Gospodarstwo Agroturystyczne Agrotur (Niestum)
  • Gospodarstwo Agroturystyczne Gaja (Pęchcin)
  • Gospodarstwo Agroturystyczne Uroczysko (Pniewo Wielkie)
  • Gospodarstwo Agroturystyczne Zacisze (Pajewo Szwelice)
  • Gospodarstwo Rolne Koni Wierzchownych Panderoza (Pęchcin)
  • Kraina Westernu (Sarnowa Góra)
  • Stadnina Koni Wierzchownych Agro Diana (Wola Młocka)


Osiedla Edytuj

Miasta partnerskie Edytuj

Meudon Edytuj

Kraj: Francja
Data podpisania umowy: 4 listopada 1972
Formy współpracy:
  1. wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej, wizyty delegacji oficjalnych
  2. wymiana kulturalna, koncerty zespołów, udział w Targach Bożonarodzeniowych miast partnerskich, współpraca zespołów artystycznych
  3. wymiana grup sportowych
  4. współpraca szkół - realizacja wspólnych programów edukacyjnych

Haldensleben Edytuj

Kraj: Niemcy
Data podpisania umowy: 25 września 1992
Formy współpracy:
  1. kontakty oficjalne, wymiana doświadczeń w zakresie funkcjonowania administracji lokalnej i przedsiębiorstw komunalnych
  2. wymiana grup dzieci i młodzieży
  3. współpraca kulturalna, wspólne warsztaty artystyczne, koncerty zespołów, uczestnictwo w imprezach kulturalnych obu miast
  4. współpraca szkół
  5. działania artystyczne plastyka ciechanowskiego Marka Zalewskiego w Haldensleben - sympozja, plenery, wystawy

Chmielnicki Edytuj

Kraj: Ukraina
Data podpisania umowy: 27 listopada 1997
Formy współpracy:
  1. wymiana kulturalna, koncerty zespołów artystycznych, udział w imprezach kulturalnych
  2. pośrednictwo w nawiązywaniu kontaktów gospodarczych obu miast
  3. wymiana doświadczeń w zakresie restrukturyzacji gospodarczej i przeobrażeń społecznych

Brezno Edytuj

Kraj: Słowacja
Data podpisania umowy: 21 czerwca 2001
Formy współpracy:
  1. wymiana kulturalna, koncerty zespołów artystycznych, udział w imprezach kulturalnych
  2. pośrednictwo w nawiązywaniu kontaktów gospodarczych obu miast
  3. wymiana doświadczeń w zakresie restrukturyzacji gospodarczej i przeobrażeń społecznych

Urodzeni w CiechanowieEdytuj

Honorowi mieszkańcy, zasłużeniEdytuj

  • Edward Lewandowski - regionalista ciechanowski, autor licznych książek
  • Stefan Wesołowski - polski lekarz (prof.), chirurg-urolog, autor publikacji specjalistycznych i pamiętnikarskich.

Ciechanowskie legendyEdytuj

  • Zakochany paź - miłość pazia do księżnej doprowadziła do ucieczki przed karę księcia ciechanowskiego Janusza I
  • Legenda o Łydyni - powstanie nazwy rzeki Łydynii od słów "Ale łydy ma, łydy ma" wypowiedzianych przez rybaka na widok królowej Bony pomylonej z jej służebną
  • Ciechan - rycerz osiadły z ukochaną na Farskiej Górze
  • Żabusia
  • Hanna z Ciechanowa
  • O nieszczęsnej kasztelanowej
  • Czarny pies
  • O pasterce, która chciała być królową
  • Niefortunne polowanie
  • Paskuda z Krubinu

Linki zewnętrzneEdytuj

Pierwotna wersja tego artykułu pochodzi z Wikipedii (zgodnie z licencją GFDL).
Hasło można obejrzeć pod tym adresem, natomiast historia i autorzy zmian są tutaj.

Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref>, ale nie odnaleziono znacznika <references/>

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.